चक्षु

यो पक्कै छ भनेर बेद र पुराण भन्छन जुनी फेरिनु

चौरासी नर, कीट यावत पतंग आदि भई जेलिनु

मुक्क्तिको पनि ता उपाय जसरी पाइन्छ बाटो चिने

खोज्दा मिल्दछ मोक्ष फेरी त्यसले पर्दैन जन्मी लिने

आत्म ग्यान मिले तरिन्छ सहजै संसार सागर पनि

पारि स्वर्ग छ त्यो कठिन छ मिलनु भेटेर बाटो खनि

ब्रह्मज्ञानी हरु गए जति सबै थिए ति विस्वासम
त्यागि भोग यी बासना विषयका घरबार निस्वासमा

बग्छिन त्यो हिमशैलबाट जसरी नदी कठिन मार्गमा

पत्थर काटी जमिन फोरी गतिले पुरेर त्यो गर्तमा

पानीको कण त्यो पुगेर सहजै मिल्नेछ सागरमहा

सागर भेट्न कठिन हुदा गति नभै रोकिन्न रोकी त्यहा

पानीको कण त्यो बिलिन हुन गै नदी पनि मुक्त भो

त्यस्तै यो भब बाट मुक्ति मिलने सागर सरि स्वर्ग हो

मानौ देह नदि समान छ भनि आत्मा बुझौ नीरवत्

आत्मा जान्छ उडेर मिल्न नभमा त्यो देह ता मूढबत्

अर्को यो उपमा म भन्छु कसरी आकाश यो बाँडियो

छुट्टै सानु खडा अकाश हुन गो घैटो रुपी देहको

घैटोको अबसान निश्चित हुदा आकाश भयो सम्म लौ

आत्मा ब्रह्म समान एक हुन गै अलग रह्यो देह लौ

जसले यो गृह बासनादी सुखभोग त्यागेर चित्तै धरि

लाग्ला चक्षु उघारी मोक्ष्य पथमा तर्नेछ त्यो त्यस घरि

चिन्ता यो मनमा तसर्थ न लिनु हुनु थियो जे भयो

जसको सम्पति हो उसै संग रही साथ्मा संगै मिल्न गो

म्याँ म्याँ गर्दै उसले भन्यो !

जन्मिएँ घरको पिंढी ढिकी संगै जाँतो र टाटनो त्यहाँ
आमा बूढी थिइन् र नत्र त भने मिल्थ्यो र खोले कहाँ

पाठो हुन्छ कि पाठी हुन्छ भन लौ,लौ बाजी राखौ भनि
दिदि संग उ भाई कचकच गरि थापे नि बाजी पनि

दिदि भंदथिइन् म लिन्छु अहिले पेवा सरि पाठी नै
जन्मिन्छे यसपाली भाइ किन हो तँ जिद्दी गर्छस् न गै

भाइ त्यो बिचरा कुरिकन बस्यो पाठो भएमा कहिँ
मेरो इसकुलको छ बाँकी जति फि तिर्नेछु ऐले यहीँ

यस्तो बाद विवाद को बिच महा जन्मे म हु के कता
मेरो लक्ष्य भबिष्य के छ ? उनमा, पाठै भएछु म ता

त्यो घरमा जति मान पुत्रनरको खुशी भई गर्दथे
मेरो जन्म हुदा उसै गरि सबै खुशी भए हर्षले

आमाको दुध शायदै अरु म झैँ के खान पाउथे कठै
इस्कूल्को फिस तिर्नु पर्दछ भनि न दोई छाड्थे सबै

आमालाई पनि भरेंग मुनि लगी लाग्ला कि चिसो भनि
मेरो बास त झन अंगेनु डिलमा हुर्के म थांगना गनी

काखैमा म त हुर्किए कति मिठो तातो र न्यानो लिई
पोशे बाबु सगै सुतें कति कति आनन्दले मन दिई

बार्तालाप गरे दशैं भनि दशैं मुखमा सबैको कुरा
सुन्छु देख्छु अति मुहार हसिलो घरमा सबैको पुरा

बाबु भन्छ उ हाउ भाउ गरदै कापी कलम चाहिने
फेरी हेर्छ मलाइ दृस्टी रसिलो माया अझै पाइने

त्यो को हो घरमा नया छ अनुहार बोक्दै उचाल्दै गरि
सर्को तान्छ उतै धुवाँ फुकी फुकी चुरोट को स्वाद भरि

यस्तैमा उसले गन्यो कति कति कागत फुकाई बिटो
डोरी छाडिदिए समाउन पुग्यो गर्धन मलाइ छिटो

आमा ति ढिकीमा म फर्किन भनि बाटो कुरी बस्दछिन
अश्रुपूर्ण छ नेत्र पीर मनमा बोकेर गूंड पस्दछिन्

म्याँ म्याँ शब्द गरेर घिच्चिन पुगें घरको पछाडी जुट
हे हे दैब उडे सबै ति सपना सर्वस्व मेरो लुटे

पानी भक भक उम्लदो छ खुकुरी देख्छु चमाचम त्यहाँ
मनमा खुल्दुली चल्छ सोच्छु मनमा दाज्यै हरायो कहाँ

ताउलो किन हो म बुझ्दिन त्यहा हासी रहेका सबै
पानी छ्यापी सिदूर फूल हरुले सिगार्न थाले नि है

आँखा चिम्म गरेँ चिसो जिउ भयो खुट्टा पनि अल्झियो
डरले कामिरहें म लुगलुग गरि मुटु पनि हल्लियो

मैं जस्तो गरि जन्मिए शरीर त्यो आफ्नो भने दुख्छ रे
मेरो गर्धनमा बजारी तरबार भन्छन कलिलै छ रे

हे मनुष्य ! भन्दै उ भन्छ कि :-

मृत्यु दण्ड दियौ आज न साधि अपराध यो !
बनायौ छागको साग छदैछ भोग पाप त्यो !!



.



बिना दोष अकारणमा भत्कायौ नवजीवन !



तिम्रो स्थान कहा होला स्वर्ग वा नर्क लौ भन !!

यसपालिको दशैं र ''झ्यामोलोंग्मा'' !

दशैं आयो दशैं आयो शुभ शन्देस प्राप्त भो




नेपालीहरुको चाड पर्बले हर्ष व्याप्त भो



`



दाजु भाइ दिदी बैनी नेपालि सब एक हो



तर यो राज्यमा हल्ला फूट पो यत्र तत्र गो



`



इतिहास जता बाट जसरी गर बर्णन



नेपालि एकता शान देखा पर्दछ है भन



`



जाति जात बिषे बाधी भाचेर एक संस्कृति



शुरुआत गर्यो कस्ले गणतन्त्रे मनोवृति



`



सफा सुग्घर माटोले पोतेर पिंढी आँगन



पखालि मनको मैलो थाल्छन आशिष माँगन



`



सम्मान वृद्धको गर्नु भाइचारा बढाउनु



सदभाब एक आपसमा वैमनस्य हटाउनु



`



ध्येय हो चाडको हेर किन उत्तर क्षेत्रमा



तहल्का मच्चियो आज फुट ल्याउन मित्रमा



`



म ठुलो छु तँ सानो होस् भन्न के ढाल हो र यो



मुहानबाट झर्दाको कति शुद्ध छ पानि त्यो



`



विभाजन् भेदले हुन्छ मतैक्य पुस्ठी हो त्यहाँ



साझा चाड सबैको हो मतभिन्न भयो कहा ?



`



गरौ बिरोध हिंसाको प्राणीमा प्राण त्यो बसोस्



समता ममता भाब मनभित्र दया पसोस



`



पुर्खाको पिंढी ले कत्रो सम्मान दिई फूल त्यो



साँचेर जन आस्थामा भिजाए मनभित्र यो



`



फालौ म कसरी आज लान्छना जातमा दिई



बरु राख्छु हनुमान ढोकाको द्वारमा लिई



`



धार्मिक असहिष्णु भै जमरा न पचाउने



षड्यन्त्र यो म गर्दिन सार्बभौम डगाउने



`



भन्न छाडौ दशैं यसको ल्होसार उसको भनि



"झ्यामोलोंग्मा" सगरमाथा नाम हो बिस्वको पनि

यिनी हरु ?

गाडी चद्छ्न टोयोटा अल्टिमा




यौटा पैसो हुँदैन खल्तीमा



शिर सँधै निउरिन्छ गल्तीमा



उनकै धाक जमाउछ्न चल्तीमा



=



छिद्र पाए प्वाल पारि खोतल्छन



कोठाभरी मिल्केका बोतल छन्



गोप्य कुरा पैसामा ओकल्छन



मुखले मात्र ठिक पारि टोपल्छन



=



आफ्नो स्वार्थ सबभन्दा माथि छ



चाचुचा नै हितकों साथि छ



सेक्रेटरी मित्बाउको नाति छ



जनता भन्दा आफ्नैलाई जाति छ



=



कमिशन भेटेमा ठुल्ठुलो



पानी बिना खनाउछन् कुलो



देशको हित पैतालकों धुलो



यिनकै घरमा चौरासी छन् चुलो

तारे माम् श्रीकृष्ण !!

कलकल सलल सतह गामिनी



सलिल अनुरुप तरल बाहिनी



नजर अनुकुल ह्रिदय मोहिनी



भ्रबर मधुसुत सरस दोहिनी



(1)



लबण प्रतिरुप सागर यामिनी



चकोर बुभुक्षित प्रेयसी कामिनी



मधुर आलापित संगीत संगिनी



मालती सहचर सहज अंगिनी



(2)



बृहत धनुर्धर सुराघब शालिनी



जनक दुहितरी करुण भाषीणी



अजर अमर सुबैभब धारिणी



चरण शिरोपर पादुक तारिणी



(3)



जमुना तट पर साथ सुदामा



किशनचरित्तर कह्लायो नाना



असुर बिनाश गर्यो सब केतु



कृष्ण चरण मात्र विहंगम हेतु



(4)



शोडश शत गोपिनी पदयौबना



मदभोग लोलुप बंशिधर शोभना



जनम जनम कलुषनिवारण सेतु



कृष्ण चरण एक विहंगम हेतु

लौ है पर्यो!!

असंगति विसंगति हटाउनु पर्यो


न चाहिदो गर्नेलाई ठटाउनु पर्यो



(१)



उद्योगीको हातमा छ नानाथरी सिप



वाहियात फाल्तु खर्च घटाउनु पर्यो



(२)



जांच बुझ गर्ने पर्छ दोषी पत्ता लाउन



न्यायप्रेमी स्वाभिमानी खटाउनु पर्यो



(३)



कामचोर कुर्शिप्रेमी घुषखोरी लाइ



न फर्किने गरि डाडा कटाउनु पर्यो



(४)



गन्तब्य को दिशा बोध प्रस्ट हुने गरि



चाचाको यो मन्त्र पनि रटाउनु पर्यो



(५)

डोरो बाधौ !

बाधौ चार दिशा र स्तम्भ सुद्रीढी- करण गरौ साधको
आफ्नो पानि थुनेर राखी तटमा रेखा लगाउ बाँधको

नेताका मन तन्त्र स्वार्थ पनि सब बाँधौ मनोडोरिले
गाँठो त्यो बलियो बनाउन सके फुक्दैन त्यो चोरीले

बाधिदेऊ गुरु ! प्रचण्ड बिरको नाडी नशा हातको
डोरो देश बचाउने तिर बढोस भनि जनै साथको

बाचा मन्त्र गराई फोर्दीन भनि यो देश टुक्रा गरी
मंत्रेको उपबीत फेरी दिनुहोस अकाट्य मंत्रै गरि

बाँकी देश निबासी भाइ बहिनि साझा सबैको छ नै
प्रतिज्ञा प्रतिबद्ध गर्न मनमा लागोस पुरानो जनै

मनमा सुत्र सम्हाली राखनु हवस जो देहमा छैनता
आस्था बाची रहोस संस्कृति प्रति अकाट्य सौहार्द्रता

आस्था मन्त्र र संस्कृति अनि अरु जनै र डोरोहरु
पाकोस् देश रुपी कसौडी बिचमा व्यंजन थपियोस अरु

मेरो मात्र भनेर भन्न न मिलोस यो चाड हो देशको
बाडिदैन चुडेर जातिहरुमा श्री सम्पति येसको !!