मातृ-पितृ वियोग

माता मेरी थिइन् अति गुणवती हे दैब के जाल गर्यौ
तिम्रो पुस्तकमा थिएन अरु जो काख् मेरो न्यानो हर्यौ!
दिन्छौ नि दिन ता अगाध रसिलो वात्सल्य नौनी सरी
लिन्छौ खोसी रुवाइ हासु कहिले खोलेर दिल बेसरी!
मेरा हात र पाउ खोइ अहिले सक्षम भई काखमा
खेल्दै खाइ निदाई मस्त न हुदै फाली दियौ राखमा!
के जानौ कसरी तिमि किन यति हुदै गयौ निस्ठुरी
तिम्रो श्रीस्र्टि रदृस्टी योअति कडा सहू म भ्रम्मा परी!
थान्ग्नावाट उठेर पेट रितिदा स्तन मागी बस्थे रुदै
काख्माबोकी उठाई अमृतमिठो को दिन्छ मुख्मा सधै!
मेरो भूल भएछ के कति यहा निर्बाह गर्छु तन
निर्दोषी मनको लिएर अवसर के बिस्व हाक्छौ भन!
सन्सार श्रीस्टि गरेर रम्य रचना दिएँ भनि भन्द थ्यौ
फुल्दै फूल बनेर फक्रि न सकी फेदमा छुरी हान्दछौ!
गर्ने छैन कदापी भूल म पछी जाल्मा उनैकै सरी
मान्ने छैन नियम र कानुन पनि बिस्वास तिम्रो गरी!
निष्ठूरी यति छौ कि के गरू बयान् न पुग्दै मैना दिन
बाबालाई डुबाई शोक नदीमा साथमा उठायौ किन?
छोरो हुन्छ ठुलो उ थाम्छ घरबार भन्दै पटुकी कसी
कोदाली र कुटो चलाई दुध भात् ख्वाउनु भो आँगन बसी!
हात्खुट्टा कलिला थिए उस बखत् सकिन सेवा दिन
पालो पर्खी बसें चुकाउन भनि पितृत्वको त्यो रिन!
तिम्रो सामु म भन्न सक्छु उभिई निर्भिक भई हेर लौ
आफ्नै सन्तति माथि अप्रिय गरी के न्याय पो गर्दछौ!
तिम्रो मण्डलमा छ न्याय भरने निस्पक्ष निर्क्यौल गरि
न्यायाधिश कुनै म भेटुँ कि गई अपील फारम भरि!
सम्शोधन् पनि गर्नु पर्छ कहिले काही जगतको स्थिति
बज्रैपात ठुलो दिइ यति कडा चल्दैन तिम्रो रिति!
कत्ति छाती पिटुं अगाडी उभीइ छौ मूक दर्शक तिमि
लात्तीले भुइमा बजारी अहिले थर्काई दिउ कि जिमी!
अन्नै पानि बिना म बस्छु ध्र र ना तिम्रो अगाडी यहा
तिम्रा नेत्र तीनै खुलाउन सके कि न्याय पाउला त्यहा!
यसपाली जति दण्ड भोग्न मकनै दिने प्रतिज्ञा लियौ
ठुलो घात गर्यौ नि हे! रचयिता यो दुक्ख फेरी न द्यौ!
आँशु यो म खसाली व्यग्र मनले सास्टांग बिन्ति छ छेउ
पाउ पर्छु म भन्छु फेरी तिमीलाई यो दुक्ख कैल्यै न देउ

घुम्न जाउँ चापागाउँ !!!

काठमाण्डौ छ सुरम्य त्यो अति गहन घुईचो मटरकारको

पाटन भक्तपुरै छ तीन नगरी बिच्मा ठिमी हारको

फर्पिंग दक्षिण काली किर्तिपुरको चोभार डाँडा सरी

छेउछाउमा अरु छन् नि दक्षिण पटि सिस्नेरी गोदावरी



बाग्देबी ति सरस्वति अलि परै छिमेकीका सृस्टिमा

लेलेमा बसी उत्तरै मुख गरि हेर्छिन् हिमाल् दृष्टिमा

ब्रिन्दाबन बनको नजीकपनको आनन्द सेवन गरि

चापागाउ अंगाली बस्छ बहुरंग पेशा अनेकौ थरि



जाउलाखेल लगन र सात थरिको बाटो खुली कारको

मेरो कर्म भुमि बन्यो कति पटक बाँझो खुमलटारको

बज्रै बारहि नेर सानु नगरी अपार बाहुल्यको

व्यापारीहरु हिड्दछन् यबनिका बोक्दै बहुमुल्यको




खुर्सानी र छ्वाली धान कहिले बिस्कुन सुकाउने थलो

झ्यालमा टाँगी उनेर माल्यसरिको प्रयोग गर्छन् खलो

बाटोमा रमिता कति पटक ता नासपाती काँक्रो टुसा

च्याउ लप्सी खुवा भरेर खरपन् बोकी न खुल्दै उषा


आवत् जावत को छ केन्द्र पनि त्यो दक्षिण भेग् जोडने

यस्तो बस्ति छ हेर रम्य नगरी सम्बन्ध झन् गोडने

बासिन्दा हरु गाउँका मृदु वचन् बोल्छन् अति प्यारको

जत्ति छन् हँसिला खुसि र रसिला बस्ति अनुसारको
घुम्दै मन्दिर हेरी शान्त उपवन् दर्शन गरि देबीको

कसको मन् न रमाउला घुमिफिरी आनन्दबन सेविको

छाडौ गर्न कुरा न ढाँटि कन लौ सौहार्द्र भर्छन् जन

ठुला छन् भवनै वरी परि सबै मन् चोरि लिन्छन् झन

ये दुनिया रे दुनिया !!

दुनिया खुशिमे आँख मूद्के
गमके सिमाना करते है पार
चक्र बराबर घुमते है दोनो
गम और खुशिया बेशुमार !
एक दिन लौटके आती है गम
हाल टटोलती फिर उनके द्वार
भूल जाते है वो दिन फिर
रहते है मानकर अपनी हार !
इसलिए,
कहता हुं साजन बाँट लो अपनी
खुशियाँ सबसे, उनकी थामे गम
समतामे समाई हुइ है सागर
सोच लो वैसे हि रह सके हम !

लघु कथा

एकादेशको यौटा बस्ति
तिर्खालाग्यो पानि खोजे
बाटामुनी पधेरो रेछ
उत्सुकताबस घरै रोजे
ढोका खोलिन हासेर बोलिन्
एक्लै रेछिन भनि ठाने
खेल्दै थियो मनमा कुरा
भित्रबाट निस्क्यो होजे !
* * *
कता कता बादललाई
हावाको झोकाले !
हाने झैँ देखिन्थ्यो
पानीको फोकाले !
लत्रेको चुदरी बेर्दै,
लामो सास फेर्दै ,
आभास दिन्थीन्
प्रताडित भएझै !
द्रौपदीको हालतमा
शकुनीको धोकाले !

गुरु नमस्कार!

श्रद्धेय स्वाभिमानी प्रगति पथमा देखिने अग्रगामी !
बिद्या पारङ्गत उचित ब्यबहार शास्त्रको अर्थ कामि !
मायालु स्नेह्दायी अनुजहरुमा योग्य निर्देश दाता !
निष्ठा आस्था जर अजरहरुमा दृस्टी भेदको सुज्ञाता !
उच्चासन्को महिमा अविरल युक्त बिद्या अलंकृत !
ठाडोमस्तक पुजित गुणहरुको मान्यताप्राप्त सु-नृत !
यस्ता सेवी गुरुजन हरु छात्रका हुन् अलंकार !
फेरी फेरी गुरु चरणमा गर्दछु म नमस्कार !

मूकदर्शक

इच्छा सबै मरिसके जिउदो लास बाच्दै छु म
मन त अब रित्तिसक्यो यौटा आश साच्दै छु म
आर्य घाटमा सुताएको सिङ्गो देश मेरो
फर्काउने आशै आशमा घाटे बैद्य जाच्दै छु म
* * *
होडबाजी गर्दैछन रे सम्पत्तिमा छोराहरु
झट्केला नि निस्किए रे पहिला काँ थे मोराहरु
हल्ला खल्ला छापिएछ घाट लग्या खवर
कात्रो बिक्ने खुसहालिमा रमाउदैछन् गोराहरु
* * *
क्रिया बस्ने कुन ठाउ हो बल्खु बालुवाटार
अड्डी लिदै दुवै थरि मान्या छैनन् हार
यौटा भागमा काट्टो पार्दा चित्त बराबरी
एक्लो दर्शक हैन रेछु साथै रेछन सब सन्सार

बुढेसकाल

हातखुट्टा थरथर छ लट्ठी एक भर आयो बुढेसकाल यो
लागे अङ्ग प्रत्यंग झोलिन खुबै चुहाउछ मुख राल त्यो
प्रातकाल कति मनोहर हुँदै उठ्ने रहर वैंशको
लागे थन्किन अल्छी लाग्छ अब ता बितेछ दिन ऐशको
छोरा नातिहरु त छन् घरभरि के गर्नु छैनन् तर !
ताल्चा मार्नु परेन कुर्छ घर यो! भनेर पर्छन भर
मन्मा खेल्छ कुरा कसोरी घरवार धान्छन् यी लालाहरु
सोच्दै खाट छ हात माथि तकिया टाँसेर गालाहरु
सन्सार खुम्चिन गो भयो अब सँघार पानि पँधेरो पनि
चंद्रैलोक समान दूर छ कति भेटिन्न पाइला गनि
बेला आइसक्यो कठैबरी ! कति सन्सार हाँक्नेहरु
टिक्दैनन् अनि जानु पर्छ एक दिन त्यो छैन बाँकी बरु
लामो त्यो बयको छ कत्ति अनुभब् माटोमा मिल्ने भयो
भन्नु बाकि छ सब् सुनाउनु पनि तृष्णा मनैमा रह्यो
यस्तै यो रित हो समस्त जिवको भन्दै बुझाउदा मन
अझै बाच्छु कति भनेर मन यो आश्मा रमाउने झन
कस्तो हुन्छ बुढेसकाल सबको मनमा गुनी सोच लौ
तिम्रो यत्न प्रयत्न केहि छ फरक भने तिमी भिन्न छौ